موقعیت تبریز
مرکز استان آذربایجان شرقی با مساحتی حدود ۱۲۰۰ کیلومتر مربع و جمعیتی بالغ بر 2 میلیون است که از نظر جمعیت سومین و از نظر وسعت سومین شهر ایران است. تبریز از دیرباز تاثیر زیادی در زمینههای مختلف از جمله سیاسی و اقتصادی داشته است.
خاورشناس فقید ولادیمیر مینورسکی می نویسد: " سارگن دوم در سال 714 قبل از میلاد به قصد تصرف ممالک اورارتو سفری به شمال غربی ایران کرد. از ناحیه سلیمانیه کنونی (واقع در کردستان عراق) داخل کردستان مکری شد، از پارسوا parsua (پسه کنونی) و ساحل جنوبی دریاچه ارومیه گذشت، از سوی شرقی دریاچه به راه خود ادامه داد و پس ازپشت سر گذاشتن "اوشکایا" (اسکوی کنونی) قلعه "تارومی" یا "تاروئی" و "ترماکیس" را گشود. بعید نیست یکی از این دو کلمه نام قدیمی تبریز کنونی باشد."
در اوایل ظهور اسلام و در حمله اعراب به آذربایجان نامی از تبریز دیده نمیشود، تنها اشاره مستند مربوط به زمان سلسله روادیان است که در زمان خلافت متوکل عباسی ، رواد ازدی و فرزندانش، تبریز رو به آبادی نهاد و دور شهر رابارو کشیدند.
در قرن چهارم هجری یاقوت حموی تبریز را مشهورترین شهر آذربایجان می خواند.
ابو حوقل در367 و ابن مسکویه در 421 و ناصر خسرو در 438 تبریز را بزرگترین و آبادترین شهر آذربایجان می خوانند.
در سال 618 لشگر مغول به پشت دروازه های تبریز می رسند، اما تدبیر بزرگان شهر تبریز را از حمله مغولان مصون نگه می دارد و مردم تبریز با بذل مال شهر را از کشتار و ویرانی رها می سازند. این اتفاق سه بار تکرار می شود ودر هر سه بار مردم متمول تبریز همان تدبیر را به کار می بندند تا این که د رسال 638 هجری قمری مغول ها به سراسر آذربایجان مسلط می شوند و تبریز را پایتخت خود قرار می دهند که در زمان غازان خان تبریز شکوه ویژه ای می یابد . شنب غازان خان با ابهت تاریخی اش چشم ها را خیره می سازد، خواجه رشیدالدین فضلالله وزیر ایلخانیان ربع رشیدی را بنیاد می نهد که در زمان خود عظیم ترین مرکز علمی و فرهنگی به شمار می رود و از آن همه مجد و عظمت اینک ویرانههای از برج های ربع رشیدی در میان محلهای باقی مانده است.
مبدا نهضت تنباکو تبریز بود و در پی آن میرزای شیرازی فتوای معروف خود را صادر کرد.
تبریز در جنبش مشروطه نقشی مهم داشت و دلیری و فداکاری کسانی چون ستارخان سردار ملی ، باقر خان سالار ملی، ثقه الاسلام، شیخ محمد خیابانی، علی مسیو، حسین خان باغبان به پیروزی جنبش و گرفتن مشروطه منجر شد.
در 1324 فرقه دموکرات آذربایجان سعی در برپائی حکومتی مستقل از دولت مرکزی ایران کرد و تبریز در حکم پایتخت این حکومت بود.
تبریز در نهضت ملی نفت یکی از ارکان حرکت های آن زمان در سراسر کشور به شمار می رفت.
در نهضت 15 خرداد سال 1342 نیز بازاریان تبریز با بستن بازار و خطبای تبریز باایراد سخنرانی های مهم و پخش شب نامه ها شرکت داشتند.
در 29 بهمن سال 56 مردم تبریز بر علیه رژیم شاهنشاهی قیام کردند.
